| Kategorija: | Ekonomske statistike |
| Oblast: | Poljoprivreda i ribarstvo |
| Istraživanje / popis: | Popis poljoprivrede |
Napomena: Ukoliko imate neko pitanje u vezi metapodataka, obratite se nadležnima u MONSTAT-u.
| 1. Kontakt podaci Vrh | |
| 1.1. Nadležna organizacija: | Uprava za statistiku |
| 1.2. Nadležna organizaciona jedinica: |
Odsjek statistike poljoprivrede |
| 1.5. Adresa kontakta: | IV Proleterske br. 2 , 81000 Podgorica, Crna Gora |
| 2. Podaci o ažuriranju metapodataka Vrh | |
| 2.1. Datum poslednje potvrde validnosti: |
|
| 2.2. Datum poslednje diseminacije: |
24/12/2025 |
| 2.3. Datum poslednjeg ažuriranja: |
|
| 3. Prezentacija statističkih podataka Vrh | |
| 3.1. Opis podataka: | Popisom poljoprivrede prikupljaju se podaci o broju poljoprivrednih gazdinstava, površini korišćenog poljoprivrednog zemljišta po kategorijama korišćenja, stočnom fondu po vrstama i kategorijama, licima koja učestvuju u poljoprivrednoj proizvodnji prema polu, objektima za smještaj stoke, mašinama, opremi i dr. |
| 3.2. Klasifikacije koje se koriste u istraživanju / popisu: |
NACE Rev. 2 |
| 3.3. Sektori obuhvaceni istraživanjem / popisom: |
Sektor A - Poljoprivreda, lov i šumarstvo |
| 3.4. Statistički pojmovi koji se javljaju u istraživanju / popisu: |
Poljoprivredno gazdinstvo predstavlja jedinstvenu tehničko-ekonomsku jedinicu sa jedinstvenom upravom, koje obavlja poljoprivrednu djelatnost i koje može biti: ? porodično poljoprivredno gazdinstvo; ? poslovni subjekat, odnosno drugo pravno lice ili preduzetnik; ? proizvođačka organizacija; ? obrazovna ili naučno-istraživačka ustanova koja se bavi i poljoprivrednom djelatnošću. Nosilac porodičnog poljoprivrednog gazdinstva je lice koje je vlasnik ili korisnik (zakupac na kraći ili duži period) porodičnog poljoprivrednog gazdinstva, odnosno lice koje je odgovorno za obavljanje poljoprivredne djelatnosti gazdinstva. Lice koje donosi dnevne odluke na gazdinstvu (menadžer) je lice koje donosi dnevne odluke na gazdinstvu, odnosno lice koje je odgovorno za finansijske i proizvodne aktivnosti na gazdinstvu. Poljoprivredna proizvodnja je uzgoj poljoprivrednih kultura (žitarica, krompira, mahunarki za suvo zrno, industrijskog bilja, ljekovitog, aromatičnog i začinskog bilja, krmnog bilja, povrća, cvijeća, ukrasnog bilja, sjemena, sadnog materijala, voća, maslina i vinove loze), uzgoj pečurki, uzgoj stoke (goveda, svinja, ovaca, koza), živine i ostalih životinja (konja, magaraca, mazgi, mula, pčela, zečeva), preradu sopstvenog grožđa u vino i sopstvenih maslina u ulje. Korišćeno poljoprivredno zemljište su oranice, površine na kojima se uzgajaju proizvodi za ishranu članova gazdinstva (okućnice), voćnjaci, vinogradi, rasadnici, livade i pašnjaci, koje poljoprivredno gazdinstvo redovno obrađuje (koristi) bez obzira da li je zemljište u vlasništvu ili uzeto u zakup. Stočni fond predstavlja broj i vrstu uzgajane stoke po kategorijama. |
| 3.5. Statistička jedinica: | Porodično poljoprivredno gazdinstvo, poslovni subjekat, odnosno drugo pravno lice ili preduzetnik, proizvođačka organizacija i obrazovna ili naučno-istraživačka ustanova koja se bavi i poljoprivrednom djelatnošću. |
| 3.6. Statistička populacija: | Popisom poljoprivrede biće obuhvaćena sva poljoprivredna gazdinstva (porodično poljoprivredno gazdinstvo i poslovni subjekat, odnosno drugo pravno lice ili preduzetnik) koja ispunjavaju uslove u skladu sa Zakonom o popisu poljoprivrede ("Sl. list CG", br. 77/24), član 4 (Jedinice koje se obuhvataju popisom poljoprivrede) tj. obuhvatiće se poljoprivredna gazdinstva koja zadovoljavaju najmanje jedan od predviđenih kriterijuma: 5000 m2 korišćenog poljoprivrednog zemljišta, 3000 m2 oranica, 1000 m2 aromatičnog, ljekovitog i začinskog bilja, cvijeća i ukrasnog bilja, sjemena i rasada, 1000 m2 voća, jagodičastog voća, orašastog voća, vinograda, maslinjaka, rasadnika i drugih višegodišnjih zasada, 100 m2 plastenika, 100 m2 pečurki, 10 košnica pčela, 1 uslovno grlo. |
| 3.7. Referentna oblast: | Podaci prikupljeni popisom odnose se na teritoriju Crne Gore i mogu se prikazivati na nivou opština. |
| 3.8. Vremenska pokrivenost: | Po prvi put u Crnoj Gori sproveo se Popis poljoprivrde 2010. godine, nakon toga 2016. godine sprovelo se Istraživanje o strukturi poljoprivrednih gazdinstava. |
| 3.9. Osnovni (bazni) period: | Nije relevantno. |
| 4. Mjerna jedinica Vrh | |
| Vrijednost podataka pri diseminaciji odnosi se na broj (poljoprivrednih gazdinstava, stoke, radne snage), a površine se prikazuju u ha. | |
| 5. Referentni period Vrh | |
| Referentni period popisa poljoprivrede obuhvata period od 1. oktobra 2023. godine do 30. septembra 2024. godine i odnosi se na podatke o: korišćenom poljoprivrednom zemljištu po kategorijama korišćenja i drugom zemljištu, organskoj proizvodnji, navodnjavanju, praksi upravljanja zemljištem, objektima za smještaj stoke, načinu skladištenja stajskog đubriva, primjenama stajskog i mineralnog đubriva, mašinama i opremi, licima koja učestvuju u poljoprivrednoj proizvodnji i drugim korisnim aktivnostima. Podaci o broju stoke, živine, zečeva i broju košnica pčela prikupljaju se sa stanjem na dan 30. septembar 2024. godine. | |
| 6. Institucionalno ovlašćenje Vrh | |
| 6.1. Pravni akti i drugi dogovori: |
Nacionalni pravni okvir: Zakono o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike (?Službeni list CG?, br.18/12 i 47/19) Zakon o popisu poljoprivrede za 2024. godinu ("Službeni list Crne Gore", br. 77/2024 od 05.08.2024.).Međunarodni poravni okvir: Regulativa (EU) br. 2018/1091 Evropskog parlamenta i Savjeta od 18. juna 2018. godine o integrisanoj statistici na nivou poljoprivrednih gazdinstava, Regulativa (EU) br. 2018/1874 Evropskog parlamenta i Savjeta od 29. novembra 2018. godine, Regulativa (EU) br. 2021/2286 Evropskog parlamenta i Savjeta od 16. decembra 2021. godine. |
| 6.2. Dijeljenje podataka: | Potpisani Sporazumi o saradnji sa proizvođačima zvanične statistike: 1. Upravom carina 2. Poreskom upravom 3. Ministarstvom finansija 4. Centralnom bankom Crne Gore 5. Trilateralni sporazum (MONSTAT, Min.fnansija i CBCG) Međunarodne institucije: 1. EUROSTAT 2. UN organizacije 3. MMF 4. Svjetska banka. |
| 7. Povjerljivost statističkih podataka Vrh | |
| 7.1. Povjerljivost - politika: | Clanovi 53-60 Zakona o zvanicnoj statistici i sistemu zvanicne statistike ("Sl.list Crne Gore" br. 18/12 i 47/19) daju okvir za zaštitu, korišcenje i prenos povjerljivih podataka. MONSTAT je izradio dva sveobuhvatna Pravilnika koji pokrivaju procedure za zaštitu licnih podatka, kao i vodenje pojedinacnih evidencija. U cilju realizacije zakonskog okvira o funkcionisanju bezbjednosnog sistema i statisticke povjerljivosti usvojen je Pravilnik o cuvanju statistickih podatka kojim se ureduje nacin, vrijeme, tehnicki uslovi i organizacija cuvanja statistickih podataka, radi sprecavanja njihovog uništavanja, otudivanja i neovlašcenog korišcenja, kao i Pravilnik o sadržaju i nacinu vodenja evidencije o korisnicima individualnih statistickih podataka kojim se propisuje sadržaj i nacin vodenja evidencije o korisnicima individualnih statistickih podatka. Clanom 59 pristup povjerljivim podacima zvanicne statistike ogranicen je na lica koja obavljaju poslove i zadatke kod proizvodaca zvanicne statistike i do stepena u kojem su ti podaci neophodni za proizvodnju zvanicne statistike. Lica koja obavljaju poslove i zadatke kod proizvodaca zvanicne statistike dužna su da potpišu Izjavu o poštovanju principa povjerljivosti. Zakon o zvanicnoj statistici i sistemu zvanicne statistike je u skladu sa Regulativom 223/2009 i Regulativom (EU) 2015/759 od 29. aprila 2015. godine koje regulišu i odredbe povjerljivosti. Vlada Crne Gore je usvojila Izjavu o posvecenosti povjerenju u zvanicnu statistiku Crne Gore (Commitment of Confidence). |
| 7.2. Povjerljivost - tretman podataka: |
Shodno članu 56. Zakona o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike, individualni podaci o fizičkim ili pravnim licima su povjerljivi i predstavljaju službenu tajnu. Shodno članu 57. povjerljivi podaci biće korišćeni isključivo za statističke svrhe i biće iskazani u zbirnom obliku. |
| 8. Pravila diseminacije Vrh | |
| 8.1. Kalendar objavljivanja podataka: |
Zakonom o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike ("Sl.list Crne Gore" br. 18/12, 47/19) se propisuje da proizvođači zvanične statistike pripremaju, ažuriraju i objavljuju Kalendar objavljivanja statističkih podataka. Objavljuje se na internet stranici Uprave za statistiku najkasnije do 20. decembra za narednu godinu, za sve proizvođače zvanične statistike koji uključuje datume objavljivanja statističkih podataka. Svaka promjena u datumu objavljivanja u Kalendaru objavljuje se unaprijed u skladu sa Procedurom o neplaniranim revizijama. |
| 8.2. Pristup kalendaru (link ili referenca): |
http://www.monstat.org/cg/page.php?id=12&pageid=12 |
| 8.3. Korisnički pristup: | Opšti cilj proizvodaca zvanicne statistike jeste zadovoljenje potreba svojih korisnika i da na razumljiv nacin ucini dostupnim svim korisnicima statisticke podatke u isto vrijeme i pod istim uslovima. Zavod za statistiku je u obavezi da proizvodi i vrši diseminaciju zvanicne statistike na objektivan, transparentan i profesionalan nacin, tako da svi korisnici budu ravnopravno tretirani. |
| 9. Učestalost (frekvencija) diseminacije Vrh | |
| Dinamika objavljivanja podataka je desetogodišnja. | |
| 10. Dostupnost i jasnoca Vrh | |
| 10.1. Štampana izdanja: | Preliminarno saopštenje o Popisu poljoprivrede za 2024. godinu objavljeno je 20. februara 2025. godine a konačno saopštenje 1. jula 2025. godine. |
| 10.2. Publikacije: | Uprava za statistiku objavljuje sljedeće redovne publikacije: 1. Statistički Godišnjak, 2. Crna Gora u brojkama, 3. Mjesečni statistički pregled. Pored navedenih redovnih, Uprava za statistiku objavljuje i vanredne publikacije. Neke od najznačanijih vanrednih publikacija su sljedeće: 1. žene i muškarci u Crnoj Gori, 2. Najčešće korišćeni statistički podaci. Sve publikacije koje objavljuje Uprava za statistiku dostupne su na sljedećem linku: http://monstat.org/cg/publikacije.php. |
| 10.3. Onlajn baza podataka: | U 2024. godini nijesu planirane niti objavljene baze iz popisa. |
| 10.4. Pristup mikro-podacima: | Shodno Zakonu o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike ("Službeni list Crne Gore" br. 018/12 i 047/19) proizvođači zvanične statistike mogu, na pisani zahtjev naučno-istraživačkih ustanova, u svrhu obavljanja naučno-istraživačke djelatnosti, kao i međunarodnih statističkih organizacija i proizvođača statistike iz drugih država, davati individualne statističke podatke, bez identifikatora. Mikro podaci iz popisa nijesu bili dostupni korisnicima. |
| 10.5. Drugo: | Nije dostupno. |
| 10.6. Dokumentacija o metodologiji: |
Metodologija o popisu dostupna je na sljedećem linku: https://monstat.org/uploads/files/popis%20poljoprivrede%202024/METODOLOS%CC%8CKO%20UPUTSTVO.pdf. |
| 10.7. Dokumentacija o kvalitetu: |
Zakonom o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike ("Sl.list Crne Gore" br. 18/12 i 47/19) definisana je posvećenost kvalitetu, kojom se obezbjeđuje da proizvođači zvanične statistike u Crnoj Gori rade i sarađuju u skladu sa međunarodnim principima kvaliteta statističkog sistema. U skladu sa Deklaracijom kvaliteta ESS, članom 338 Ugovora o funkcionisanju EU, Regulativom 759/2015 i 223/2009 i Kodeksom prakse Evropske statistike usvojena su sljedeća dokumenta: 1. Strategija kvaliteta Uprave za statistiku 2. Vodič za implementaciju Strategije kvaliteta u Upravi za statistiku; 3. Implementacioni plan. |
| 11. Upravljanje kvalitetom statističkih podataka Vrh | |
| 11.1. Obezbjeđivanje kvaliteta: | Uprava za statistiku se opredijelila za implementaciju elemenata TQM (Total quality management) modela koji podstiče razvoj i unapređenje funkcionisanja: - institucije, - proizvodnje rezultata zvanične statistike i - pojedinca. U srednjem roku Uprava za statistiku se opredijelila za implementaciju TQM modela kroz sljedece ciljeve: 1. Stroga posvecenost korisnicima i ostalim zainteresovanim stranama, 2. Kvalitetni statisticki procesi i proizvodi, 3. Profesionalna orijentacija zaposlenih, 4. Stalna unapredenja, 5. Smanjenje opterecenja izvještajnih jedinica. |
| 11.2. Procjena kvaliteta: | Kvalitet se prati u svim fazama proizvodnje podataka, od strane odgovornih statističara. Prikupljanje, unos i obrada podataka su obično predmet ovog nadgledanja. Jedan od kriterijuma za provjeru podataka jesu administrativni izvori podatala. Podaci dobijeni ovim istraživanjem provjeravaju se sa podacima dobijenim iz Popisa poljoprivrede, redovnim godišnjim statističkim istraživanjima. |
| 12. Značaj statističkih podataka Vrh | |
| 12.1. Potrebe korisnika: | Međunarodni korisnici: - Eurostat - Svjetska banka - UN organizacije - Međunarodni monetarni fond Nacionalni korisnici: - Ministarstva i drugi organi javne uprave - Lokalne samouprave i drugi organi lokalne uprave - Centralna banka - nevladine organizacije - studenti - istraživači - mediji. |
| 12.2. Zadovoljstvo korisnika: | Uprava za statistiku je usvojila Strategiju upravljanja kvalitetom, Vodič za implementaciju Strategije upravljanja kvalitetom, kao i Implementacioni plan za sprovođenje politike kvaliteta. U cilju mjerenja stepena do kojeg ispunjava svoje obaveze prema korisnicima i u sklopu nove politike kvaliteta, Uprava za statistiku je sprovela istraživanje o zadovoljstvu korisnika. Rezultati istraživanja dostupni su na web stranici Uprave za statistiku, link: https://monstat.org/cg/page.php?id=1625&pageid=1625. |
| 12.3. Potpunost podataka: | Svi podaci koji su zahtijevani se proizvode popisom. Međunarodni i nacionalni zahtjevi su zadovoljeni. |
| 13. Tačnost i pouzdanost statističkih podataka Vrh | |
| 13.1. Opšta procjena: | Nije relevantno. |
| 13.2. Greška uzorka: | Nije relevantno. |
| 13.3. Ne-uzorkovana greška: | Nije relevantno. |
| 14. Pravovremenost i tačnost objavljivanja podataka Vrh | |
| 14.1. Pravovremenost: | Podaci se objavljuju u skladu sa Zakonom o popisu poljoprivrede ("Sl. list CG", br. 77/24), Godišnjim planom zvanične statistike za 2025. godinu i Kalendarom objavljivanja statističkih podataka Uprave za statistiku za 2025. godinu. Podaci se objavljuju na datum koji je određen Kalendarom objavljivanja statističkih podataka u formi saopštenja. Pravovremenost predstavlja razliku (u danima, mjesecima i godinama) između referentnog momenta na koji se odnose podaci i dana objave podataka (preliminarnih i konačnih). |
| 14.2. Tačnost: | Tokom 2024. godine, nije bilo odstupanja između najavljenog datuma u Kalendaru objavljivanja statističkih podataka i stvarnog datuma objavljivanja. Indikator TP3 je 0, tj. nema razlike između planirane i stvarne objave. |
| 15. Koherentnost i uporedivost statističkih podataka Vrh | |
| 15.1. Geografska uporedivost: | Popis poljoprivrede je sproveden u skladu sa međunarodnim standardima (Regulativa (EU) br. 2018/1091, Regulativa (EU) br. 2018/1874 i Regulativa (EU) br. 2021/2286), primjenom navedenih regulativa obezbijeđena je uporedivost sa svim zemljama koje ih primjenjuju. |
| 15.2. Vremenska uporedivost: | Podaci popisa poljoprivrede za 2024. godinu u potpunosti su uporedivi. |
| 15.3. Domen usklađenosti: | Metodologija je usklađena sa preporukama Eurostat-a. |
| 15.4. Interna usklađenost: | Podaci popisa poljoprivrede proizvode interno su usklađeni. |
| 17. Revizija statističkih podataka Vrh | |
| 17.1. Politika revizije: | Uprava za statistiku je usvojila politiku revizije i ista je dostupna na web sajtu: http://www.monstat.org/cg/page.php?id=1493&pageid=1493. |
| 17.2. Praksa revizije: | Preliminarni podaci popisa poljoprivrede objavljeni su 20. februara 2025. godine, a konačni 1. jula 2025. godine. |
| 18. Obrada statističkih podataka Vrh | |
| 18.1. Izvor podataka: | Popisom poljoprivrede biće obuhvaćena sva poljoprivredna gazdinstva (porodično poljoprivredno gazdinstvo i poslovni subjekat, odnosno drugo pravno lice ili preduzetnik) koja ispunjavaju uslove u skladu sa Zakonom o popisu poljoprivrede ("Sl. list CG", br. 77/24), član 4 (Jedinice koje se obuhvataju popisom poljoprivrede) tj. obuhvatiće se poljoprivredna gazdinstva koja zadovoljavaju najmanje jedan od predviđenih kriterijuma: 5000 m2 korišćenog poljoprivrednog zemljišta, 3000 m2 oranica, 1000 m2 aromatičnog, ljekovitog i začinskog bilja, cvijeća i ukrasnog bilja, sjemena i rasada, 1000 m2 voća, jagodičastog voća, orašastog voća, vinograda, maslinjaka, rasadnika i drugih višegodišnjih zasada, 100 m2 plastenika, 100 m2 pečurki, 10 košnica pčela, 1 uslovno grlo. |
| 18.2. Učestalost (frekvencija) prikupljanja podataka: |
Desetogodišnja. |
| 18.3. Prikupljanje podataka: | CAPI metod prikupljanja podataka. |
| 18.6 Prilagođavanje podataka: |
Nije relevantno. |
| 19. Komentar Vrh | |
