Kategorija: Ekonomske statistike
Oblast: Investicije
Istraživanje / popis: Investicije u osnovna sredstva

METAPODACI
Referentni metapodaci
  1. Kontakt podaci
  2. Podaci o ažuriranju metapodataka
  3. Prezentacija statističkih podataka
  4. Mjerna jedinica
  5. Referentni period
  6. Institucionalno ovlašćenje
  7. Povjerljivost statističkih podataka
  8. Pravila diseminacije
  9. Učestalost (frekvencija) diseminacije
10. Dostupnost i jasnoca
11. Upravljanje kvalitetom statističkih podataka
12. Značaj statističkih podataka
13. Tačnost i pouzdanost statističkih podataka
14. Pravovremenost i tačnost objavljivanja statističkih podataka
15. Koherentnost i uporedivost statističkih podataka
17. Revizija statističkih podataka
18. Obrada statističkih podataka
19. Komentar

Napomena: Ukoliko imate neko pitanje u vezi metapodataka, obratite se nadležnima u MONSTAT-u.

                                                                                     1. Kontakt podaci                                                                           Vrh
1.1. Nadležna organizacija: Zavod za statistiku Crne Gore - MONSTAT
1.2. Nadležna organizaciona
        jedinica:
Odsjek poslovnih statistika i kratkoročnih indikatora
1.5. Adresa kontakta: IV Proleterske br. 2 , 81000 Podgorica Crna Gora

                                                              2. Podaci o ažuriranju metapodataka                                                       Vrh
2.1. Datum poslednje potvrde
        validnosti:
2.2. Datum poslednje
        diseminacije:
2.3. Datum poslednjeg
        ažuriranja:
21.06.2017.

                                                              3. Prezentacija statističkih podataka                                                        Vrh
3.1. Opis podataka: Cilj godišnjeg istraživanja o investicijama u osnovna sredstva je da osim informisanja o investicionoj aktivnosti u zemlji omogući obračun BDP prema potrošnoj metodi, jer se ovim istraživanjem dobija najveći dio podataka za dalji obračun BDP.Podaci o isplaćenim i otvarenim investicijama prikupljaju se Godišnjim izvještajem o investicijama u osnovna sredstva od poslovnih subjekata u zemlji ako su neposredni investitori i to investicije u stambene zgrade,ostale zgrade i građevine,mašine i opremu transportna sredstva u kompjutere i kompjutersku opremu, kultivisane biološke resurse i intelektualnu svojinu (istraživanje i razvoj,mineralna istraživanja softveri i baze podataka, zabava, književni i umjetnički originali i ostala intelektualna svojina).Investicije privatnog sektora (fizičkih lica)procjenjuju se na osnovu raspoloživih podataka iz postojećih statističkih istraživanja.
3.2. Klasifikacije koje se koriste
        u istraživanju / popisu:
NACE Rev. 2
3.3. Sektori obuhvaceni
        istraživanjem / popisom:
sektori (A-S) NACE Rev.2
3.4. Statistički pojmovi koji
        se javljaju u istraživanju /
        popisu:
Ostvarene investicije predstavljaju vrijednost efektivno izvršene izgranje, izrade ili nabavke objekata, opreme i ostalog, bez obzira na to da li su završene ida li je njihova isplata izvršena (bez revalorizacije ostvarenih investicija). Isplate za inveticije su novčana ulaganja u osnovna sredstva u toku godine u kojoj su isplate stvarno izvršene, bez obzira na momenat izgradnje ili nabavke osnovnih sredstava. Ostvarene investicije u nova osnovna sredstva odnose se na nabavke investicionih dobara koja još nisu bila predmet kupoprodaje između neposrednih korisnika tih dobara(nabavka izvršena neposredno od izvođača građevinskih radova, proizvođača opreme ili osnovna sredstva proizvedena u sopstvenoj režiji.Obuhvata se ipolovna oprema nabavljena u inostranstvu, investicije u značajnija poboljšanja postojećih osnovnih sredstava, investicije u značajnija poboljšanja zemljišta i troškovi prenosa vlasništva zemljišta. Izgradnja novih kapaciteta obuhvata investicije u nova osnovna sredstva na novoj ili staroj lokaciji bez obzira na djelatnost kojoj su te investicije namjenjene.Novi kapacitetiobuhvataju:objekat kao ekonomsko-tehničku cjelinu, dio izgradnje objekta koji predstavlja zasebnu ekonomsko-tehničku cjelinu, nastavak gradnje ili opremanje ranije obustavljenih investicija, ulaganja u kultivisane biološke resurse, izgradnja novih saobraćajnica, nabavku novih mašina i opreme i ostalih kategorija novih osnovnih sredstava. Rekonstrukcija, modernizacija, dogradnja i proširenje obuhvata investicije za preuređenje ili proširenje postojećih objekata, opreme i uređaja, u cilju proširenja obima, boljeg prilagođavanja potrebama tržišta, tehničko-tehnoloških rješenja ili usluga i dr. Održavanje nivoa postojećih kapaciteta obuhvata ulaganja u cilju zamjene zastarjelih, istrošenih ili uništenih osnovnih sredstava(ne obuhvataju se redovno održavanje i popravke). Investicije i tekući troškovi za zaštitu životne sredine obuhvataju ulaganja koja se odnose na aktivnosti zaštite životne sredine u cilju sakupljanja, tretmana, praćenja i kontrole smanjenja, sprečavanja ili uklanjanje zagađenja ili bilo koje druge degradacije životne sredine usled procesa proizvodnje ili upotrebe dobara i usluga. Investicije u privatnom sektoru objavljuju se po tehničkoj strukturi : u građevinske objekte, opremu i ostalo (kultivisani biološki resursi, plantaže, osnovno stado, investicije u intelektualnu svojinu i dr.)
3.5. Statistička jedinica: Izvještajne jedinice (jedinice posmatranja) istraživanja Godišnji izvještaj o investicijama u osnovna sredstva su poslovni subjekti u zemlji koji su neposredni investitori, bez obzira na to da li su u redovnom ili naprobnom radu u osnivanju ili likvidaciji i fizička lica
3.6. Statistička populacija: Podaci o ostvarenim i isplacenim investicijama od pravnih lica u zemlji ako su neposredni investitori.
3.7. Referentna oblast: Crna Gora
3.8. Vremenska pokrivenost: Podaci o investicijama u Crnoj Gori se obra?unavaju od 1966. god.Podaci su dostupni na sajtu 2002 -2015god.
3.9. Osnovni (bazni) period: Prethodna godina

                                                                                    4. Mjerna jedinica                                                                            Vrh
u hilj.EUR-a

                                                                                  5. Referentni period                                                                           Vrh
kalendarska godina

                                                                          6. Institucionalno ovlašćenje                                                                   Vrh
6.1. Pravni akti i drugi
       dogovori:
Zakonom o zvani?noj statistici i sistemu zvani?ne statistike ([Sl.list Crne Gore] br. 18/12) definisane su odredbe za prikupljanje, obradu i diseminaciju podataka. Zakon pruža Zavodu za statistiku jasno i široko pravno ovlašenje da prikuplja i pristupa podacima potrebnim za sprovo?enje Programa i Godišnjeg plana. Zakon daje prioritet upotrebi administrativnih podataka, kao i pravo pristupa individualnim podacima koja su rezultat istraživanja ostalih proizvo?a?a zvani?ne statistike. Kao dopuna zakonskim odredbama, Zavod za statistiku je potpisao nekoliko memoranduma o saradnji sa imaocima administratvnih podataka.
6.2. Dijeljenje podataka: Potpisani Sporazumi o saradnji sa proizvodacima zvanicne statistike: 1. Upravom carina 2. Poreskom upravom 3. Ministarstvom finansija 4. Centralnom bankom Crne Gore 5. Trilateralni sporazum (MONSTAT, Min.fnansija i CBCG) Medunarodne institucije: 1. EUROSTAT 2. UN organizacije 3. MMF 4. Svjetska banka

                                                              7. Povjerljivost statističkih podataka                                                            Vrh
7.1. Povjerljivost - politika: Clanovi 53-60 Zakona o zvanicnoj statistici i sistemu zvanicne statistike ( Sl.list Crne Gore br. 18/12) daju okvir za zaštitu, korišcenje i prenos povjerljivih podataka. MONSTAT je izradio dva sveobuhvatna Pravilnika koji pokrivaju procedure za zaštitu licnih podatka, kao i vodenje pojedinacnih evidencija. U cilju realizacije zakonskog okvira o funkcionisanju bezbjednosnog sistema i statisticke povjerljivosti usvojen je Pravilnik o cuvanju statistickih podatka kojim se ureduje nacin, vrijeme, tehnicki uslovi i organizacija cuvanja statistickih podataka, radi sprecavanja njihovog uništavanja, otudivanja i neovlašcenog korišcenja, kao i Pravilnik o sadržaju i nacinu vodenja evidencije o korisnicima individualnih statistickih podataka kojim se propisuje sadržaj i nacin vodenja evidencije o korisnicima individualnih statistickih podatka. Clanom 59 pristup povjerljivim podacima zvanicne statistike ogranicen je na lica koja obavljaju poslove i zadatke kod proizvodaca zvanicne statistike i do stepena u kojem su ti podaci neophodni za proizvodnju zvanicne statistike. Lica koja obavljaju poslove i zadatke kod proizvodaca zvanicne statistike dužna su da potpišu Izjavu o poštovanju principa povjerljivosti. Zakon o zvanicnoj statistici i sistemu zvanicne statistike je u skladu sa Regulativom 223/2009 i Regulativom (EU) 2015/759 od 29. aprila 2015. godine koje regulišu i odredbe povjerljivosti. Vlada Crne Gore je usvojila Izjavu o posvecenosti povjerenju u zvanicnu statistiku Crne Gore (Commitment of Confidence).
7.2. Povjerljivost - tretman
        podataka:
Zakon o zvanicnoj statistici i sistemu zvanicne statistike ( Sl.list CG ,br18/2012) od clana 54 do 62 http://www.monstat.org/userfiles/file/o%20nama/11_4_12_iZAKON%20O%20ZVANICNOJ%20%20STATISTICI.pdf

                                                                                 8. Pravila diseminacije                                                                      Vrh
8.1. Kalendar objavljivanja
       podataka:
Zakonom o zvanicnoj statistici i sistemu zvanicne statistike ( Sl.list Crne Gore br. 18/12) se propisuje da proizvodaci zvanicne statistike pripremaju, ažuriraju i objavljuju Kalendar objavljivanja statistickih podataka. Objavljuje se na internet stranici Zavoda za statistiku najkasnije do 20. decembra za narednu godinu, za sve proizvodace zvanicne statistike koji ukljucuje datume objavljivanja statistickih podataka. Svaka promjena u datumu objavljivanja u Kalendaru objavljuje se unaprijed u skladu sa Procedurom o neplaniranim revizijama.
8.2. Pristup kalendaru
       (link ili referenca):
http://www.monstat.org/cg/page.php?id=12&pageid=12
8.3. Korisnički pristup: Opšti cilj proizvodaca zvanicne statistike jeste zadovoljenje potreba svojih korisnika i da na razumljiv nacin ucini dostupnim svim korisnicima statisticke podatke u isto vrijeme i pod istim uslovima. Zavod za statistiku je u obavezi da proizvodi i vrši diseminaciju zvanicne statistike na objektivan, transparentan i profesionalan nacin, tako da svi korisnici budu ravnopravno tretirani.

                                                              9. Učestalost (frekvencija) diseminacije                                                     Vrh
godišnja

                                                                                 10. Dostupnost i jasnoca                                                                     Vrh
10.1. Štampana izdanja: Godišnje sapštenje investicije u osnovna sredstva Crna Gora http://www.monstat.org/cg/page.php?id=645&pageid=228
10.2. Publikacije: Zavod za statistiku objavljuje sljedece redovne publikacije: 1. Mjesecni statisticki pregled: 2. Statisticki Godišnjak: 3. Crna Gora u brojkama: 4. Godišnja statistika saobracaja, skladištenja i veza: 5. Broj i struktura poslovnih subjekata: Pored navedenih redovnih, Zavod za statistiku objavljuje i vanredne publikacije. Neke od najznacanijih vanrednih publikacija su sljedece: 1. žene i muškarci u Crnoj Gori: 2. Djeca u Crnoj Gori: 3. Najcešce korišceni statisticki podaci: Sve publikacije koje objavljuje Zavod za statistiku dostupne su na sljedecem linku: http://monstat.org/cg/publikacije.php
10.3. Onlajn baza podataka: http://monstat.org/cg/page.php?id=645&pageid=228
10.4. Pristup mikro-podacima: Zakonom o zvanicnoj statistici i sistemu zvanicne statistike ( Sl.list Crne Gore br. 18/12) regulisana su pravila pod kojim spoljni korisnici mogu dobiti pristup individualnim podacima za potrebe istraživanja. Clanom 58 definisane su vrste naucnih i istraživackih organizacija koje mogu dobiti takve podatke. Davanje individualnih podatka bez identifikatora moguce je iskljucivo na pisani zahtjev naucno-istraživackih ustanova, u svrhu obavljanja naucno-istraživacke djelatnosti, kao i medunarodnih statistickih organizacija i proizvodaca statistike iz drugih država. Istraživacki subjekt potpisuje Ugovor sa Zavodom za statistiku, kao i Izjavu o poštovanju principa povjerljivosti. Proizvodaci zvanicne statistike vode posebnu evidenciju o korisnicima i o svrsi za koju su statisticki podaci dati na korišcenje.
10.5. Drugo: nije relevanto

10.6. Dokumentacija o
          metodologiji:
Metodologija godišnjeg istraživanja investicije u osnovna sredstva je dostupna na sajtu :http://monstat.org/cg/page.php?id=228&pageid=228
10.7. Dokumentacija o
          kvalitetu:
Zakonom o zvanicnoj statistici i sistemu zvanicne statistike ( Sl.list Crne Gore br. 18/12) definisana je posvecenost kvalitetu, kojom se obezbjeduje da proizvodaci zvanicne statistike u Crnoj Gori rade i saraduju u skladu sa medunarodnim principima kvaliteta statistickog sistema. Strategijom razvoja i Programom zvanicne statistike za 2014-2018. godinu definisani su ciljevi razvoja. Jedan od ciljeva je Upravljanje kvalitetom kroz pracenje primjene Kodeksa prakse Evropske statistike. U skladu sa Deklaracijom kvaliteta ESS, clanom 338 Ugovora o funkcionisanju EU, Regulativom 759/2015 i 223/2009 i Kodeksom prakse Evropske statistike u proceduri usvajanja su sljedeca dokumenta: 1. Strategija kvaliteta Zavoda 2. Vodic za implementaciju Strategije kvaliteta u Zavodu za statistiku; 3. Implementacioni plan

                                                          11. Upravljanje kvalitetom statističkih podataka                                                  Vrh
11.1. Obezbjeđivanje kvaliteta: Zavod za statistiku se opredijelio za implementaciju elemenata TQM (Total quality management) modelakoji podstice razvoj i unapredenje funkcionisanja: - institucije, - proizvodnje rezultata zvanicne statistike i - pojedinca. U srednjem roku Zavod za statistiku se opredijelio za implementaciju TQM modela kroz sljedece ciljeve: 1. Stroga posvecenost korisnicima i ostalim zainteresovanim stranama, 2. Kvalitetni statisticki procesi i proizvodi, 3. Profesionalna orijentacija zaposlenih, 4. Stalna unapredenja, 5. Smanjenje opterecenja izvještajnih jedinica.
11.2. Procjena kvaliteta: Obaveza podnošenja upitnika temelji se na Zakonu o zvaničnoj statistici i sistemu zvanične statistike od članu 28 do 30 . Kvalitet podataka zasniva se na kriterijumima standarda kvaliteta : značaj statističkih podataka, tačnost i pouzdanost ,pravovremeno objavljivanje podataka ,uporedivost podataka ,usklađenost podataka.

                                                                       12. Značaj statističkih podataka                                                                Vrh
12.1. Potrebe korisnika: Medunarodni korisnici: - Eurostat - Svjetska banka - UN organizacije - Medunarodni monetarni fond Nacionalni korisnici: - Ministarstva i drugi organi javne uprave -Lokalne samouprave i drugi organi lokalne uprave - Centralna banka - nevladine organizacije - studenti -istraživaci - mediji
12.2. Zadovoljstvo korisnika: U cilju utvrdivanja zadovoljstva korisnika kvalitetom podataka i utvrdivanjem njihovih potreba, Zavod za statistiku po prvi put sprovodi ?Istraživanje o zadovoljstvu korisnika? u 2017. godini. Istraživanje je realizovano u periodu od 1. septembra do 20. oktobra. Link sa anketom je poslat svim korisnicima koji su u periodu od 2013-2017. poslali zahtjev za podacima na zvanicnu mail adresu. Pored toga, upitnik je postavljen na web stranici Zavoda za statistiku. U toku je obrada podataka dobijenih navedenim istraživanjem, dok cemo konacne rezultate imati do kraja godine, kako za ukupno zadovoljstvo korisnika, tako i po oblastima.
12.3. Potpunost podataka: nije relevantno

                                                              13. Tačnost i pouzdanost statističkih podataka                                              Vrh
13.1. Opšta procjena: Istraživanje se zasniva na izvještajnom metodu. Prikupljaju se podaci od velikih i srednjih pravnih lica ( uključena su sva pravna lica), dok se mala biraju prema stratifikovanom uzorku i stratifikacija se vrši prema sektorima Klasifikacije djelatnosti 2010 (KD 2010) i prema klasi broja radnika. Dobijeni podaci su podložni uobičajenim vrstama grešaka u vezi sa greškom uzorkovanja, greškom obuhvata, mjerenja, obrade i neodaziva.
13.2. Greška uzorka: Uzoračka greška postoji jer se podaci prikupljaju od malog dijela populacije,a mjeri se koeficijentom varijacije,kao i intervalom povjerenja:min. i max.
13.3. Ne-uzorkovana greška: neuzoračke greške nisu uslovljene uzorkom ,to su ostale greške : greške obuhvata, mjerenja,,obrade podataka i neodaziva .podaci su podložni pobrojanim vrstama grešaka.

                                                              14. Pravovremenost i tačnost objavljivanja podataka                                     Vrh
14.1. Pravovremenost: Kalendar objavljivanja statistickih podataka http://www.monstat.org/cg/page.php?id=12&pageid=12
14.2. Tačnost: Rokovi ispostovani http://www.monstat.org/cg/page.php?id=12&pageid=12

                                                                    15. Koherentnost i uporedivost statističkih podataka                                                          Vrh
15.1. Geografska uporedivost: nije relevantno
15.2. Vremenska uporedivost: nije relevantno

15.3. Domen usklađenosti: Obrazac INV-01 usaglašen je sa međunarodnim statističkim standardima i metodologijom tj.Evropskom sistemu nacionalnih računa (ESA95) i sistemu nacionalnih računa (SNA93) i revidiran je prema klasifikaciji ESA 2010.Ovom usaglašenošću postignut ja cilj -uporedivosti.
15.4. Interna usklađenost:

                                                                          17. Revizija statističkih podataka                                                            Vrh
17.1. Politika revizije: Zavod za statistiku je usvojio politiku revizije i ista je dostupna na web sajtu http://www.monstat.org/cg/page.php?id=1493&pageid=1493
17.2. Praksa revizije:

                                                                          18. Obrada statističkih podataka                                                            Vrh
18.1. Izvor podataka: Istraživanje se zasniva na izvještajnom metodu.Podaci se prikupljaju na slučajnom stratifikovanom uzorku i stratifikacija se vrši prema sektorima i po klasi br.radnika.Izvještajne jedinice koje su ušle u uzorak popunjavaju obrazac INV-01 iz knjigovodstvene,finansijske dokumentacije kao i iz investicionih programa i tehničke dokumentacije.S obzirom na to da se za ovaj izvještaj koriste razni izvori podataka,neophodno je da se srodni podaci međusobno uporede i usaglase. Izvor podataka za fizička lica je administrativni .
18.2. Učestalost (frekvencija)
          prikupljanja podataka:
godišnje
18.3. Prikupljanje podataka: poštansko istraživanje i administrativni izvori
18.6 Prilagođavanje
          podataka:
nije relevantno

                                                                                           19. Komentar                                                                             Vrh

 

 

.