Agregati nacionalnih računa

Agregati su važni makroekonomski indikatori koji mjere rezultate aktivnosti ekonomije jedne zemlje i koji se koriste za makroekonomske analize. Agregati nacionalnih računa su od vitalnog značaja za realno planiranje i uspješno realizovanje ekonomske politike.

Osnovni i najvažniji makroekonomski agregat u sistemu nacionalnih računa jeste bruto domaći proizvod (BDP), koji predstavlja rezultat proizvodnih aktivnosti svih rezidentnih institucionalnih jedinica. Bruto domaći proizvod je indikator ekonomskih aktivnosti na nivou cijele zemlje.

Postoje tri metode obračuna bruto domaćeg proizvoda:

  • Proizvodna metoda;
  • Potrošna metoda;
  • Dohodovna metoda.

MONSTAT obračunava bruto domaći proizvod na godišnjem nivou za ekonomsku teritoriju Crne Gore, po proizvodnoj i potrošnoj metodi.

BDP po proizvodnoj metodi izračunava se kao zbir dodatih vrijednosti svih rezidentnih institucionalnih jedinica, tj. kao razlika između autputa i intermedijalne potrošnje. Prednost ovog metoda jeste mogućnost sagledavanja doprinosa pojedinih aktivnosti ukupnom ekonomskom rastu zemlje.

BDP po potrošnoj metodi izračunava se kao zbir potrošnje domaćinstava, državne potrošnje, investicija, promjene u zalihama i salda izvoza i uvoza roba i usluga.

Obračun BDP po proizvodnoj metodi urađen je u stalnim i tekućim cijenama. Na osnovu raspoloživih podataka izvršen je obračun u stalnim cijenama primjenom metode dvostruke deflacije za aktivnost Poljoprivreda, a za sve ostale aktivnosti obračun je sproveden primjenom metode jednostruke ekstrapolacije, odgovarajućim indikatorima tj. indeksima fizičkog obima proizvodnje. 

 

.